Osobiste konto inwestycyjne (OKI) — czym jest i jak działa od 2027

Podstawą opodatkowania w OKI jest średnia dzienna wartość aktywów, liczona łącznie na wszystkich Twoich kontach OKI (jeśli masz więcej niż jedno), pomniejszona o przysługujący limit zwolnienia. Podatek płacisz więc od nadwyżki ponad limit, a nie od całego salda ani od osiągniętego zysku.

To jest różnica, która myli najczęściej. Podatek Belki płacisz od zysku, więc w roku bez zysku nie płacisz nic. Podatek od wartości aktywów płacisz od nadwyżki ponad limit zwolnienia, więc w roku stratnym też go zapłacisz — to jest ten drugi, coroczny podatek, nie Belka. Zyski z aktywów na OKI są przy tym w całości wolne od Belki, bez górnego limitu — łącznie z dywidendami i odsetkami; próg zwolnienia dotyczy wyłącznie podatku od wartości aktywów.

Wartość liczona jest jako średnia dzienna z całego roku, a nie jako saldo na 31 grudnia. Moment wpłaty ma więc znaczenie: te same pieniądze wpłacone w grudniu podnoszą średnią roczną słabiej niż wpłacone w styczniu.

Limit 25 000 zł dla aktywów oszczędnościowych mieści się WEWNĄTRZ wspólnego limitu 100 000 zł, a nie obok niego — nadwyżka oszczędności ponad 25 000 zł nigdy nie korzysta z niewykorzystanego limitu inwestycyjnego, nawet jeśli ten jest pusty.

W praktyce znaczy to tyle: te same 60 000 zł kosztują 297,50 zł rocznie na lokacie i 0,00 zł w akcjach z GPW. Nie dlatego, że jedne aktywa są „lepsze" — tylko dlatego, że część oszczędnościowa ma własny, niższy sufit, którego nie da się podnieść pustym limitem inwestycyjnym.

Poniższe kwoty są policzone tą samą funkcją, która stoi za kalkulatorem OKI, w kolejności zwolnień wynikającej z ustawy: najpierw część oszczędnościowa, potem to, co zostało ze wspólnego limitu.

Ustawa nie ogranicza ani wysokości wpłat na konto OKI, ani liczby kont OKI, jakie może mieć jeden podatnik — limit 100 000 zł jest progiem zwolnienia z podatku od wartości aktywów, a nie pułapem wpłat. (art. 3 ust. 3). To jest próg zwolnienia z podatku od wartości aktywów, a nie pułap tego, ile wolno wpłacić.

Dochód z OKI nie trafia do PIT-38 i nie pomniejsza go żadną ulgą. Ustawa o OKI dopisuje go do listy wyłączeń z zakresu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych — tego samego mechanizmu, który trzyma poza PIT na przykład dochody z działalności rolniczej. To nie jest zwolnienie wewnątrz PIT, tylko wyjęcie spod niego.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że podatek od wartości aktywów rozliczasz osobnym zeznaniem, w osobnym terminie od 15 marca do 31 maja, przez e-Urząd Skarbowy. Nie ma tu płatnika: instytucja prowadząca konto raportuje dane do administracji skarbowej, ale nie pobiera podatku za Ciebie, tak jak robi to biuro maklerskie przy podatku Belki od odsetek.

Stąd bierze się też ograniczenie, które łatwo przeoczyć: skoro OKI jest poza ustawą o PIT, straty poniesione na OKI nie mają jak spotkać się z zyskami ze zwykłego rachunku maklerskiego. Te dwa światy się nie rozliczają nawzajem w żadną stronę.

Kont OKI możesz mieć więcej niż jedno, także w różnych instytucjach, ale limit zwolnienia jest jeden i liczy się łącznie dla wszystkich. Konto jest indywidualne — nie ma kont wspólnych dla małżonków, każde z małżonków ma własny limit.

To nie jest coś, co musisz sam pilnować bez pomocy administracji skarbowej. Instytucje prowadzące Twoje konta OKI raportują do urzędu skarbowego średnią wartość aktywów w podziale na kategorie zwolnienia (art. 27 ust. 2 pkt 3), a Twoje zeznanie jest na tej podstawie przygotowywane z góry (wypełniane wstępnie) i — jeśli go nie zmienisz — przyjmowane automatycznie z upływem terminu (art. 28 pkt 2, art. 35ca w związku z art. 42). Odpowiedzialność za poprawność tego zeznania zostaje jednak Twoja — administracja przygotowuje dane, ale to Ty odpowiadasz za ich sprawdzenie. Rozdzielenie oszczędności na dwie instytucje nie podwaja limitu, choć na wyciągach każdej z nich może tak wyglądać.

Podstawę opodatkowania dzieli się przez liczbę dni, w których rachunek OKI był w danym roku prowadzony, a nie przez pełny rok kalendarzowy — otwarcie konta w trakcie roku NIE obniża więc proporcjonalnie podatku, choć cały roczny limit zwolnienia przysługuje mimo to w pełnej wysokości. (art. 23 ust. 2).

Na koncie OKI można trzymać wyłącznie aktywa denominowane w złotych albo w walutach państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państw OECD. (art. 14).

Podatek od wartości aktywów w OKI jest płatny do 31 maja roku następującego po roku podatkowym. (art. 29 ust. 1 pkt 2).

Konto OKI może założyć wyłącznie osoba pełnoletnia. (art. 3 ust. 2).

Nie. Stawka 0,85% dotyczy wyłącznie 2027 roku i jest wpisana wprost do przepisu przejściowego, a nie wyliczona ze wzoru. Od 2028 roku obowiązuje formuła: 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedniego, przy czym stawka nie może spaść poniżej 0,1%.

Oznacza to, że stawki na 2028 rok dzisiaj po prostu nie da się podać — potrzebna do niej stopa referencyjna zostanie ustalona dopiero pod koniec 2027 roku. Nasz kalkulator w tej sytuacji odmawia podania liczby zamiast ją ekstrapolować; ta strona robi to samo.

Same limity zwolnienia mają być waloryzowane inflacją, ale dopiero od 2030 roku. Do tego czasu progi pozostają nominalnie takie, jak dziś.

Konto będą mogły prowadzić banki, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń w formie ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych oraz powszechne towarzystwa emerytalne. OKI może więc wyglądać bardzo różnie w zależności od tego, gdzie je otworzysz — od rachunku maklerskiego po opakowanie ubezpieczeniowe.

W odróżnieniu od IKE i IKZE nie ma tu blokady wiekowej ani karnego rozliczenia za wcześniejszą wypłatę: pieniądze wypłacasz kiedy chcesz, a konto może założyć każda pełnoletnia osoba. Ceną za tę swobodę jest właśnie coroczny podatek od wartości aktywów, którego opakowania emerytalne nie mają.

Wszystkie kwoty i stawki powyżej pochodzą z tekstu ogłoszonego ustawy, a nie z omówień prasowych. Poniżej wskazujemy, który przepis odpowiada za którą liczbę, żeby dało się je sprawdzić bez czytania całości.

Sama ustawa jest ogłoszona i jej treść się już nie zmieni, ale rozporządzenia wykonawcze do niej nie zostały jeszcze opublikowane. To od nich zależy część szczegółów operacyjnych: format raportowania danych przez instytucje oraz mechanika samej deklaracji.

Nie jest też jeszcze jasne, które konkretnie banki i domy maklerskie uruchomią OKI od pierwszego dnia, ani na jakich warunkach cenowych. Dopóki tego nie wiadomo, pośpiech przed 1 stycznia 2027 niewiele daje — limit jest roczny i nie przepada w styczniu.

Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2027. Źródło: Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1098, ogłoszona 18 sierpnia 2026 r.) (https://dziennikustaw.gov.pl/D2026000109801.pdf), zweryfikowane 1 września 2026.