Poradnik podatkowy
Jak rozliczyć PIT-38 z giełdy
PIT-38 to deklaracja, w której rozliczasz dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych — akcji, ETF-ów, instrumentów pochodnych — oraz przychody z pożyczonych papierów (sprzedaż krótka). Poniżej krok po kroku, co trzeba zrobić między zakończeniem roku podatkowego a złożeniem deklaracji do 30 kwietnia, i jak El Peso przyspiesza najbardziej pracochłonną część: policzenie wyniku metodą FIFO na podstawie Twoich transakcji.
Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. El Peso to oprogramowanie wspierające przygotowanie rozliczenia (nie doradztwo podatkowe) — w indywidualnych i skomplikowanych sytuacjach skonsultuj się z doradcą podatkowym lub biurem rachunkowym.
Krok po kroku
Zbierz transakcje z całego roku podatkowego
Skompletuj historię transakcji ze wszystkich rachunków, na których kupowałeś i sprzedawałeś papiery wartościowe w danym roku — również z zagranicznych brokerów, którzy nie wystawiają polskiego PIT-8C. Będziesz potrzebować dat, ilości, cen i walut każdej operacji kupna i sprzedaży.
Zaimportuj transakcje do El Peso
Wgraj eksporty z brokerów (np. eMakler, Revolut) w Ustawienia → Import — El Peso rozpoznaje transakcje kupna/sprzedaży i wpisuje je do jednej, uzgadnianej księgi, niezależnie od tego, z ilu rachunków korzystasz.
Wygeneruj raport PIT-38 w El Peso
W sekcji podatkowej El Peso wygenerujesz wynik za wybrany rok: przychody, koszty uzyskania przypisane metodą FIFO do każdej sprzedaży oraz sumaryczny dochód lub stratę — gotowe do przeniesienia na formularz.
Sprawdź i uzupełnij Twój e-PIT lub e-Deklaracje
Zaloguj się do usługi Twój e-PIT albo skorzystaj z e-Deklaracji na podatki.gov.pl i przenieś obliczone kwoty przychodu, kosztów i dochodu (lub straty) do właściwych pól formularza PIT-38. Jeśli masz stratę z poprzednich lat do rozliczenia, uwzględnij ją w załączniku PIT/ZG lub bezpośrednio w PIT-38, zgodnie z instrukcją Ministerstwa Finansów.
Złóż deklarację do 30 kwietnia
Wyślij PIT-38 elektronicznie przed terminem — dochody kapitałowe nie są ujmowane automatycznie w usłudze Twój e-PIT, więc bez samodzielnego złożenia deklaracja pozostanie niewypełniona, nawet jeśli inne Twoje PIT-y (np. PIT-37) zostaną zaakceptowane automatycznie.
Kogo dotyczy PIT-38 i czego nie obejmuje
PIT-38 rozliczasz, jeśli w danym roku sprzedałeś akcje, ETF-y, obligacje korporacyjne notowane na rynku, jednostki uczestnictwa lub zrealizowałeś wynik na instrumentach pochodnych (kontrakty, opcje) poza kontem IKE/IKZE. Dochody z tych opakowań emerytalnych oraz z lokat i odsetek bankowych rozliczasz inaczej (odpowiednio: zwolnienie w IKE/IKZE przy dotrzymaniu warunków, podatek zryczałtowany pobierany przez bank) — nie łączy się ich z PIT-38.
Dywidendy z akcji polskich spółek są zwykle już opodatkowane u źródła (podatek pobiera dom maklerski) i nie wchodzą do PIT-38 — chyba że pochodzą z zagranicy i podatek u źródła był niższy niż polski, wtedy różnicę rozliczasz w załączniku PIT/ZG razem z PIT-38.
Metoda FIFO, straty i najczęstsze błędy
Gdy kupowałeś ten sam papier wartościowy wielokrotnie po różnych cenach, koszt sprzedanych sztuk liczy się metodą FIFO (First In, First Out) — jako sprzedane traktuje się najpierw najstarsze zakupione sztuki. To źle liczy się ręcznie w arkuszu przy większej liczbie transakcji — jeden przeoczony zakup przesuwa koszt każdej kolejnej sprzedaży. El Peso liczy FIFO automatycznie na podstawie zaimportowanej historii.
Stratę z danego roku możesz odliczyć od dochodu kapitałowego w kolejnych pięciu latach podatkowych (do 50% straty rocznie lub w innych proporcjach do wyczerpania) — pamiętaj o wpisaniu straty z poprzednich lat, jeśli jeszcze jej nie rozliczyłeś. Najczęstsze błędy to: pominięcie transakcji z zagranicznego brokera bez polskiego PIT-8C, błędne przeliczenie walut po kursie z dnia transakcji zamiast kursu NBP z dnia poprzedzającego operację, oraz zapomnienie o stratach z lat wcześniejszych.
Najczęstsze pytania
Do kiedy trzeba złożyć PIT-38?
Termin złożenia PIT-38 i zapłaty podatku to 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym uzyskałeś dochód. W przeciwieństwie do PIT-37, PIT-38 nie jest automatycznie akceptowany w usłudze Twój e-PIT — musisz go samodzielnie wypełnić i złożyć.
Czy zagraniczny broker (np. bez polskiego PIT-8C) zmienia coś w rozliczeniu?
Nie zwalnia Cię z obowiązku rozliczenia — po prostu nie dostajesz gotowego zestawienia od brokera i musisz sam skompletować historię transakcji oraz przeliczyć kwoty na złote po kursie NBP z dnia poprzedzającego każdą operację. El Peso robi to przeliczenie automatycznie po imporcie.
Czy stratę z giełdy można odliczyć w kolejnych latach?
Tak — stratę z danego roku podatkowego można rozliczyć z dochodem kapitałowym w ciągu najbliższych pięciu lat, zgodnie z zasadami rozliczania strat określonymi przez Ministerstwo Finansów.